Hverjir hafa tapað á fasteignakaupum?

(Línuritið sýnir raunbreytingu fasteignaverðs frá kaupári til dagsins í dag. Sjá nánari skýringar í lok pistils.)

-

Það er ágætt að hafa það í huga þegar rætt er um flata niðurfellingu skulda, að eingöngu þeir sem keyptu fasteign á tímabilinu 2004 til 2008 hafa tapað á viðskiptunum. Hinir hafa grætt umtalsvert.

Það væri því ansi undarlegt réttlæti, að gefa fólki eftir skuldir, ef það hefur auk þess grætt á fasteignakaupunum.

En þó svo að skuldaniðurfelling væri aðeins takmörkuð við þá sem tapað hafa á fasteignaviðskiptum sínum, þá er verið að senda út þau skilaboð, að þú eigir gróðan af viðskiptunum sé um hann að ræða, en ríkið taki á sig tap ef það verður. Þetta er í raun hugarfar útrásarinnar.

Á flöktandi markaði eins og fasteignamarkaðnum, verður að gera ráð fyrir 15% sveiflum upp og niður, sem fráleitt er að bæta fólki upp. Eingöngu þeir sem keyptu á árunum 2005, 2006 og 2007 hafa tapað meiru en þessari eðlilegu sveiflu sem gera þarf ráð fyrir.

-

(Línuritið er byggt á tölum Fasteignamatsins um fasteignaverð íbúðarhúsnæðis á höfuðborgarsvæðinu í des ár hvert og tölum Hagstofu um vísitölu neysluverðs á sama tíma. Það sýnir raunbreytinguna sem orðið hefur á verði fasteigna frá kaupári til dagsins í dag. Til dæmis hefur fasteign sem keypt var árið 2001 hækkað um 22,8% að raunvirði en fasteign sem keypt var árið 2006 hefur lækkað um 25,1% að raunvirði, miðað við að fasteignin væri seld núna.)